[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” background_color=”#F0EFEE” background_image=”https:\/\/life-effect.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Life-effect-background-02-sky.png” background_position=”top_left” min_height=”2598.4px” custom_padding=”163px|||0px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”91.5%” module_alignment=”center” min_height=”157.3px” custom_margin=”0px|auto|-55px|180px|false|false” custom_padding=”||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text content_tablet=”<\/p>\n
Czym jest ETS2?<\/p>\n
Jak dzia\u0142a ETS2?What is ETS2?<\/p>\n
” content_phone=”<\/p>\n
Czym jest ETS2?<\/p>\n
Jak dzia\u0142a ETS2?What is ETS2?<\/p>\n
” content_last_edited=”on|phone” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” text_font=”–et_global_heading_font|700|||||||” text_font_size=”50px” header_line_height=”1.2em” min_height=”84.8px” custom_padding=”||93px|||” text_line_height_tablet=”1.8em” text_line_height_phone=”1em” text_line_height_last_edited=”on|tablet” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Czym jest ETS2? \/ Jak dzia\u0142a ETS2?<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_video src=”https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HvH_kkWlbrI&list=PLO7V2I5H3imGmprwxE_-NTDL-XqO2scGD” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_video][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb content_max_width=”100%” admin_label=”FContent V20 – Five – Empowering businesses across industries” module_class=”fc5_blurb” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” header_font=”Barlow|600|||||||” header_text_color=”#FFFFFF” header_font_size=”18px” header_line_height=”100%” body_text_color=”gcid-heading-color” width=”100%” min_height=”810.5px” custom_margin=”||0px||false|false” custom_padding=”|||0px||” animation=”off” header_font_size_tablet=”18px” header_font_size_phone=”16px” header_font_size_last_edited=”on|phone” custom_css_blurb_title=”padding-bottom:18px;” custom_css_blurb_content=”font-weight:400;” inline_fonts=”Sofia Sans” global_colors_info=”{%22gcid-heading-color%22:%91%22body_text_color%22%93}” custom_css_blurb_title_last_edited=”on|phone” custom_css_blurb_title_tablet=”padding-top: 20px;||padding-bottom: 20px;” custom_css_blurb_title_phone=”padding-top: 20px;||padding-bottom: 20px;”]<\/p>\n
Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) jest jednym z narz\u0119dzi wykorzystywanych przez UE do osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w klimatycznych poprzez redukcj\u0119 emisji dwutlenku w\u0119gla w spos\u00f3b op\u0142acalny ekonomicznie. EU ETS to rynek regulowany, kt\u00f3ry funkcjonuje zgodnie z zasadami rynkowymi i zosta\u0142 ukszta\u0142towany przez decydent\u00f3w politycznych w celu ograniczania emisji dwutlenku w\u0119gla. System ten opiera si\u0119 na zasadzie \u201ezanieczyszczaj\u0105cy p\u0142aci\u201d, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 koszty zanieczyszczenia ponosz\u0105 podmioty je powoduj\u0105ce. Nak\u0142adaj\u0105c koszty na emisje, tworzy si\u0119 zach\u0119t\u0119 finansow\u0105 dla zanieczyszczaj\u0105cych do minimalizowania ich wp\u0142ywu na klimat oraz wysy\u0142a si\u0119 silny sygna\u0142 inwestycyjny do podmiot\u00f3w obj\u0119tych rynkiem, zach\u0119caj\u0105c je do podejmowania bardziej bezemisyjnych wybor\u00f3w. W ten spos\u00f3b powstaje nowe \u017ar\u00f3d\u0142o finansowania dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z klimatem, poniewa\u017c wszystkie dochody z EU ETS s\u0105 przeznaczane na dzia\u0142ania w tym zakresie. <\/span><\/p>\n System ETS1 rozpocz\u0105\u0142 funkcjonowanie w 2005 roku i obejmuje emisje pochodz\u0105ce z przemys\u0142u ci\u0119\u017ckiego, wytwarzania energii elektrycznej i ciep\u0142a, a od niedawna tak\u017ce ograniczon\u0105 liczb\u0119 emisji z mi\u0119dzynarodowego transportu lotniczego i morskiego. Podstawowym aktem prawnym okre\u015blaj\u0105cym zasady zarz\u0105dzania i funkcjonowania systemu handlu uprawnieniami do emisji jest dyrektywa UE w sprawie ETS,<\/a><\/span> kt\u00f3rej celem jest uruchomienie rynku uprawnie\u0144 do emisji dwutlenku w\u0119gla \u201eefektywnego ekonomicznie\u201d i \u201eniezb\u0119dnego z naukowego punktu widzenia, aby unikn\u0105\u0107 niebezpiecznej zmiany klimatu\u201d. <\/span><\/p>\n System ETS by\u0142 wielokrotnie modyfikowany na przestrzeni lat, a jego najnowsza aktualizacja zosta\u0142a sfinalizowana w 2023 roku w ramach pakietu \u201eFit for 55\u201d<\/a><\/span>. W wyniku tych zmian do systemu w\u0142\u0105czono wybrane emisje z lotnictwa i transportu morskiego (wewn\u0105trz UE) oraz utworzono nowy system op\u0142at za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla (ETS2). <\/span><\/span><\/p>\n ETS2 zacznie obowi\u0105zywa\u0107 w 2027 roku i b\u0119dzie nak\u0142ada\u0107 op\u0142aty na paliwa spalane w budynkach, wykorzystywane mi\u0119dzy innymi do ogrzewania i ch\u0142odzenia dom\u00f3w, a tak\u017ce na paliwa stosowane w pojazdach drogowych. System obejmie r\u00f3wnie\u017c ma\u0142e instalacje przemys\u0142owe o mocy cieplnej poni\u017cej 20 megawat\u00f3w. <\/span><\/p>\n Rachunki za energi\u0119 ju\u017c cz\u0119\u015bciowo odzwierciedlaj\u0105 koszt emisji dwutlenku w\u0119gla z paliw kopalnych u\u017cywanych do produkcji energii elektrycznej, ze wzgl\u0119du na w\u0142\u0105czenie tego sektora do ETS1. Jednak wraz z uruchomieniem ETS2 ceny emisji dwutlenku w\u0119gla stan\u0105 si\u0119 bardziej odczuwalne w codziennym \u017cyciu obywateli, kt\u00f3rzy zap\u0142ac\u0105 wi\u0119cej za zanieczyszczanie atmosfery. Cho\u0107 regulacjom ETS2 w zakresie cen emisji podlegaj\u0105 dostawcy paliw, to ostatecznie to konsumenci ponios\u0105 koszty w postaci wy\u017cszych cen paliw na stacjach benzynowych i zwi\u0119kszonych rachunk\u00f3w za energi\u0119. Poniewa\u017c cena ETS2 b\u0119dzie stosowana jednolicie we wszystkich pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich, jej wp\u0142yw oka\u017ce si\u0119 nieproporcjonalnie wi\u0119kszy dla os\u00f3b o ni\u017cszych dochodach, kt\u00f3re przeznaczaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swoich zarobk\u00f3w na energi\u0119. W krajach, w kt\u00f3rych dotychczas nie obowi\u0105zywa\u0142 podatek od emisji dwutlenku w\u0119gla, ETS2 doprowadzi do bardziej zauwa\u017calnego wzrostu cen paliw. Z tego wzgl\u0119du pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie musz\u0105 uwzgl\u0119dni\u0107 potencjalne skutki spo\u0142eczne i zadba\u0107 o jak najbardziej sprawiedliwe wdro\u017cenie tej polityki, aby nikt nie zosta\u0142 pomini\u0119ty. <\/span><\/p>\n W niniejszym przewodniku wyja\u015bniono, \u017ce cho\u0107 ETS2 stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 UE na rzecz dekarbonizacji, nie jest rozwi\u0105zaniem doskona\u0142ym. Niezb\u0119dne s\u0105 dodatkowe \u015brodki i inwestycje zar\u00f3wno na poziomie Unii Europejskiej, jak i poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 wymagane redukcje emisji. Ka\u017cdy dodatkowy instrument wspieraj\u0105cy ograniczanie emisji z budynk\u00f3w i transportu drogowego przyczyni si\u0119 do obni\u017cenia ceny ETS2. <\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Pobierz rozdzia\u0142<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n <\/span><\/p>\n [\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”0px||0px||true|true” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_accordion open_toggle_text_color=”gcid-heading-color” open_toggle_background_color=”#B7DA9D” closed_toggle_background_color=”#B7DA9D” toggle_icon=”||divi||400″ icon_color=”gcid-heading-color” use_icon_font_size=”on” icon_font_size=”32px” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” toggle_text_color=”gcid-heading-color” toggle_level=”h1″ toggle_font_size=”30px” toggle_letter_spacing=”0.5px” closed_toggle_font_size=”30px” body_font=”Sofia Sans||||||||” hover_enabled=”0″ border_radii=”on|20px|20px|20px|20px” border_width_all=”3px” border_color_all=”gcid-heading-color” global_colors_info=”{%22gcid-heading-color%22:%91%22open_toggle_text_color%22,%22toggle_text_color%22,%22border_color_all%22,%22icon_color%22%93}” sticky_enabled=”0″][et_pb_accordion_item title=”Dlaczego utworzono ETS2?” open=”on” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” toggle_level=”h1″ toggle_font=”|700|||||||”]<\/p>\n 1. Wycena zanieczyszczenia <\/b><\/span><\/p>\n Obecnie rzeczywiste koszty, jakie spo\u0142ecze\u0144stwo ponosi z powodu wykorzystywania paliw kopalnych \u2013 w tym chor\u00f3b i zgon\u00f3w spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza oraz strat ekonomicznych wynikaj\u0105cych z coraz cz\u0119stszych kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych \u2013 nie s\u0105 w pe\u0142ni uwzgl\u0119dniane. Wycena emisji dwutlenku w\u0119gla stanowi wa\u017cny krok w kierunku uniezale\u017cnienia Europy od importowanej, niestabilnej cenowo i wysokoemisyjnej energii. Wraz z obni\u017caniem limitu emisji w systemie ETS2 paliwa kopalne b\u0119d\u0105 stopniowo dro\u017ce\u0107, co zwi\u0119kszy presj\u0119 ekonomiczn\u0105 na odej\u015bcie od ich u\u017cycia. Jednocze\u015bnie ceny energii odnawialnej oraz ekologicznych technologii, takich jak pompy ciep\u0142a czy \u015brodki transportu o zerowej emisji, musz\u0105 sta\u0107 si\u0119 relatywnie bardziej przyst\u0119pne, aby zach\u0119ci\u0107 ludzi do wyboru rozwi\u0105za\u0144 niskoemisyjnych. Nawet w obliczu obecnego kryzysu koszt\u00f3w utrzymania wiele os\u00f3b nie b\u0119dzie w stanie samodzielnie uczestniczy\u0107 w transformacji energetycznej, dlatego konieczne jest zapewnienie im odpowiedniego wsparcia. <\/span><\/p>\n 2. Walka z powolnym tempem redukcji emisji w budynkach i transporcie drogowym <\/b><\/span><\/p>\n Emisje CO\u2082 w transporcie drogowym w ostatnich latach zmniejsza\u0142y si\u0119 bardzo wolno, a ich udzia\u0142 w ca\u0142kowitej emisji gaz\u00f3w cieplarnianych w sektorze transportu wyni\u00f3s\u0142 w 2022 roku 73,2%<\/a><\/span> \u2013 poziom ten pozostaje w du\u017cej mierze niezmieniony od 1990 roku. Liczba samochod\u00f3w systematycznie ro\u015bnie, a zwi\u0119kszony ruch zar\u00f3wno w transporcie pasa\u017cerskim, jak i towarowym nadal prowadzi do wzrostu emisji, mimo post\u0119pu w zakresie efektywno\u015bci energetycznej pojazd\u00f3w. <\/span><\/span><\/p>\n Emisje CO\u2082 w budynkach stanowi\u0105<\/span> 34% emisji zwi\u0105zanych z energi\u0105 w Unii Europejskiej. W latach 2005\u20132022 spad\u0142y one o 34%, <\/span><\/a><\/span>a wst\u0119pne dane za 2023 rok wskazuj\u0105 na dalszy, niewielki spadek. Jednak w por\u00f3wnaniu z celem <\/span> UE na 2040 rok<\/span><\/a>, zak\u0142adaj\u0105cym redukcj\u0119 o 92%, obecne polityki umo\u017cliwi\u0105 osi\u0105gni\u0119cie jedynie 53%<\/a><\/span>, co tworzy znaczn\u0105 luk\u0119, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wype\u0142ni\u0107.<\/span><\/p>\n Celem systemu ETS2<\/span><\/a><\/span> jest ograniczenie emisji w budynkach i transporcie drogowym o 42% do 2030 roku w por\u00f3wnaniu z poziomami z 2005 roku.<\/span><\/p>\n 3. Wysy\u0142anie silnego sygna\u0142u inwestycyjnego <\/b><\/span><\/p>\n Ustanowienie ETS2 poprzez wprowadzenie ceny emisji CO\u2082 stworzy silny i pewny sygna\u0142 inwestycyjny, kt\u00f3ry z czasem przyczyni si\u0119 do wzrostu kosztu zanieczyszcze\u0144, w miar\u0119 dojrzewania rynku i zmniejszania si\u0119 liczby dost\u0119pnych uprawnie\u0144 do emisji. Dzi\u0119ki temu zar\u00f3wno przemys\u0142, jak i spo\u0142ecze\u0144stwo zyskaj\u0105 jasne wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce op\u0142acalno\u015bci inwestowania w redukcj\u0119 emisji ju\u017c dzi\u015b \u2013 jako rozs\u0105dnej, d\u0142ugoterminowej strategii na przysz\u0142o\u015b\u0107. Aby mechanizm ten by\u0142 skuteczny, sygna\u0142owi inwestycyjnemu musi towarzyszy\u0107 stopniowe znoszenie wszystkich dotacji wspieraj\u0105cych dalsze wykorzystanie paliw kopalnych oraz zapewnienie, \u017ce sygna\u0142 cenowy pozostanie silny i przewidywalny. <\/span><\/p>\n 4. Zwi\u0119kszenie presji na wprowadzenie silnych polityk uzupe\u0142niaj\u0105cych<\/b><\/span><\/p>\n ETS2 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 istotnym instrumentem polityki klimatycznej, jednak aby wzmocni\u0107 jego skuteczno\u015b\u0107, musi by\u0107 wspierany przez silne i sp\u00f3jne polityki komplementarne na rzecz redukcji emisji. Wycena emisji dwutlenku w\u0119gla wywiera dodatkow\u0105 presj\u0119 na pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, sk\u0142aniaj\u0105c je do inwestowania w dzia\u0142ania uzupe\u0142niaj\u0105ce, niezb\u0119dne do osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w redukcyjnych. Polityki ju\u017c przyj\u0119te \u2013 takie jak europejska dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynk\u00f3w, minimalne standardy efektywno\u015bci energetycznej, normy emisji CO\u2082 oraz dyrektywa dotycz\u0105ca efektywno\u015bci energetycznej \u2013 nie mog\u0105 by\u0107 os\u0142abiane, gdy\u017c ich skuteczne wdro\u017cenie ma fundamentalne znaczenie dla powodzenia ETS2. Jednocze\u015bnie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie powinny podj\u0105\u0107 dodatkowe dzia\u0142ania, w tym inwestowa\u0107 w dekarbonizacj\u0119 flot samochodowych przedsi\u0119biorstw, przyspiesza\u0107 programy kompleksowej renowacji budynk\u00f3w mieszkalnych oraz promowa\u0107 odchodzenie od prywatnych samochod\u00f3w na rzecz transportu zbiorowego. 5. Stworzenie funduszu na rzecz dzia\u0142a\u0144 w dziedzinie klimatu <\/b><\/span><\/p>\n ETS2 stanie si\u0119 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania dzia\u0142a\u0144 na rzecz ochrony klimatu. Wszystkie dochody z systemu b\u0119d\u0105 przekazywane pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim, kt\u00f3re mog\u0105 je przeznaczy\u0107 na inicjatywy klimatyczne lub na wsparcie spo\u0142eczne w ramach programu Spo\u0142ecznego Funduszu Klimatycznego. Przy za\u0142o\u017ceniu ceny 55 euro za ton\u0119 CO\u2082, <\/span>ETS2 stanie si\u0119 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania dzia\u0142a\u0144 na rzecz ochrony klimatu. Wszystkie dochody z systemu b\u0119d\u0105 przekazywane pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim, kt\u00f3re mog\u0105 je przeznaczy\u0107 na inicjatywy klimatyczne lub na wsparcie spo\u0142eczne w ramach programu Spo\u0142ecznego Funduszu Klimatycznego. Przy za\u0142o\u017ceniu ceny 55 euro za ton\u0119 CO\u2082, ca\u0142kowite dochody mog\u0105 przekroczy\u0107 300 miliard\u00f3w euro do 2032 roku.<\/span><\/p>\n 6. Uniezale\u017cnienie si\u0119 od paliw kopalnych<\/b><\/span><\/p>\n ETS2 wywrze znaczn\u0105 presj\u0119 na ograniczenie zale\u017cno\u015bci Europy od importowanych paliw kopalnych poprzez podwy\u017cszenie ich ceny. W rezultacie wzmocni to argumenty za rozwojem krajowych odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, zwi\u0119kszeniem efektywno\u015bci energetycznej oraz popraw\u0105 bezpiecze\u0144stwa energetycznego. Ostatnie kryzysy energetyczne pokaza\u0142y, \u017ce uzale\u017cnienie Europy od niestabilnych rynk\u00f3w paliw kopalnych nara\u017ca gospodarstwa domowe i przedsi\u0119biorstwa na gwa\u0142towne wahania cen. Ograniczenie tej zale\u017cno\u015bci nie tylko stabilizuje koszty energii, lecz tak\u017ce wzmacnia suwerenno\u015b\u0107 i odporno\u015b\u0107 Europy wobec ryzyk geopolitycznych. <\/span><\/p>\n [\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=”\u201eLimity i handel\u201d oraz uprawnienia UE” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” toggle_level=”h1″ toggle_font=”|700|||||||” open=”off”]<\/p>\n Po uruchomieniu ETS2 w 2027 roku 75 % emisji CO2 w UE b\u0119dzie obj\u0119te zasadami rynku uprawnie\u0144 do emisji opartego na mechanizmie \u201elimit\u00f3w i handlu\u201d. System limit\u00f3w i handlu dzia\u0142a poprzez ustalenie maksymalnego poziomu emisji \u2013 tzw. pu\u0142apu \u2013 okre\u015blaj\u0105cego \u0142\u0105czn\u0105 ilo\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144, jakie mog\u0105 zosta\u0107 wyemitowane w danym roku na podstawie og\u00f3lnego bud\u017cetu emisji dwutlenku w\u0119gla. <\/span><\/p>\n W ramach tego limitu podmiotom obj\u0119tym regulacjami, takim jak dostawcy paliw (np. Shell, Engie), przydzielana jest okre\u015blona liczba uprawnie\u0144 do emisji, kt\u00f3re s\u0105 sprzedawane na aukcjach. Dostawcy musz\u0105 nabywa\u0107 uprawnienia, aby zrekompensowa\u0107 emisje generowane przez sprzedawane paliwa, i mog\u0105 je przechowywa\u0107 lub przenosi\u0107 na kolejne lata. Na dzie\u0144 1 stycznia 2025 , roku limit ETS2 na 2027 rok zosta\u0142 ustalony na 1 036 288 784 uprawnie\u0144. <\/span> Spo\u015br\u00f3d wszystkich uprawnie\u0144 sprzedanych na aukcjach 150 milion\u00f3w zostanie przeznaczonych na potrzeby Spo\u0142ecznego Funduszu Klimatycznego (SFK), kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 maksymalna wyniesie 65 miliard\u00f3w euro do 2032 roku, stanowi\u0105c ca\u0142kowity limit \u015brodk\u00f3w dla tej polityki. Ostateczna liczba uprawnie\u0144 przekazanych na rzecz Funduszu nie sta\u0142a – zale\u017cy od rynkowej ceny emisji. <\/span><\/p>\n Liczba dost\u0119pnych uprawnie\u0144 do emisji (EUA), z kt\u00f3rych ka\u017cde odpowiada jednej tonie emisji CO\u2082, z Pocz\u0105tkowa warto\u015b\u0107 limitu zosta\u0142a ustalona na podstawie cel\u00f3w podzia\u0142u wysi\u0142k\u00f3w dla UE na rok 2024 oraz danych o poziomach emisji w sektorach ETS2 z lat 2016\u20132018. Dodatkowo 50 milion\u00f3w uprawnie\u0144 z ETS1 zostanie przekazanych do Spo\u0142ecznego Funduszu Klimatycznego, aby finansowa\u0107 jego dzia\u0142ania w pierwszym roku przed uruchomieniem ETS2, czyli w latach 2026\u20132027. <\/span><\/p>\n W przeciwie\u0144stwie do ETS1, system ETS2 nie przewiduje bezp\u0142atnego przydzia\u0142u uprawnie\u0144 do emisji. Oznacza to, \u017ce wszystkie uprawnienia b\u0119d\u0105 sprzedawane na aukcjach, a uczestnicy rynku b\u0119d\u0105 musieli zap\u0142aci\u0107 pe\u0142n\u0105 cen\u0119 za swoje emisje. <\/span><\/p>\n [\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=”Liniowy wsp\u00f3\u0142czynnik redukcji” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” toggle_level=”h1″ toggle_font=”|700|||||||” open=”off”]<\/p>\n Limit emisji w systemie ETS2 zmniejsza si\u0119 corocznie o sta\u0142\u0105 warto\u015b\u0107 okre\u015blan\u0105 na podstawie tzw. liniowego wsp\u00f3\u0142czynnika redukcji (LRF, z ang. Linear Reduction Factor). Wsp\u00f3\u0142czynnik ten wyra\u017cony jest jako procent ca\u0142kowitego limitu emisji w roku bazowym. <\/span><\/p>\n Pomi\u0119dzy warto\u015bci\u0105 LRF a poziomem ambicji klimatycznych istnieje bezpo\u015brednia zale\u017cno\u015b\u0107: wy\u017cszy wsp\u00f3\u0142czynnik oznacza szybsze tempo redukcji liczby przydzielanych uprawnie\u0144 do emisji, a co za tym idzie \u2013 wi\u0119ksze ograniczenie ca\u0142kowitej emisji CO\u2082 w d\u0142ugim okresie. <\/p>\n Pocz\u0105tkowo LRF zosta\u0142 ustalony na poziomie 5,1% limitu z 2024 roku dla roku 2027. Po uzyskaniu zweryfikowanych danych dotycz\u0105cych emisji, limit na 2028 rok zostanie ponownie obliczony na podstawie \u015brednich warto\u015bci emisji z lat 2024\u20132026, a LRF wzro\u015bnie do poziomu 5,38% lub wy\u017cszego. <\/span>Tak ustalony wsp\u00f3\u0142czynnik oznacza, \u017ce emisje w sektorach obj\u0119tych ETS2 b\u0119d\u0105 musia\u0142y zmniejszy\u0107 si\u0119 pi\u0119\u0107 razy<\/span><\/a> szybciej ni\u017c w latach 2005\u20132021, co przek\u0142ada si\u0119 na redukcj\u0119 rz\u0119du 62 Mt CO\u2082 w por\u00f3wnaniu z wcze\u015bniejszym tempem wynosz\u0105cym 11 Mt CO\u2082. <\/p>\n [\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=”Rezerwa stabilno\u015bci rynku” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” toggle_level=”h1″ toggle_font=”|700|||||||” open=”off” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n System ETS1 przez pewien czas zmaga\u0142 si\u0119 z nadwy\u017ck\u0105 uprawnie\u0144 do emisji (EUA), wynikaj\u0105c\u0105 z nap\u0142ywu mi\u0119dzynarodowych kredyt\u00f3w w\u0119glowych oraz spowolnienia gospodarczego. W efekcie poda\u017c uprawnie\u0144 znacz\u0105co przewy\u017csza\u0142a popyt, co doprowadzi\u0142o do spadku ich cen poni\u017cej 5 euro za ton\u0119 CO\u2082 \u2013. poziomu zbyt niskiego, by skutecznie zach\u0119ca\u0107 do dekarbonizacji. W odpowiedzi na ten problem wprowadzono mechanizm rezerwy stabilno\u015bci rynku (MSR, z ang. Market Stability Reserve). <\/span><\/p>\n MSR reguluje liczb\u0119 dost\u0119pnych uprawnie\u0144 EUA, dodaj\u0105c je lub usuwaj\u0105c z rynku, gdy poziom poda\u017cy przekracza lub spada poni\u017cej okre\u015blonych prog\u00f3w. W ten spos\u00f3b rezerwa stabilno\u015bci rynku utrzymuje liczb\u0119 uprawnie\u0144 w przedziale uznawanym za najbardziej sprzyjaj\u0105cy dla prawid\u0142owego funkcjonowania systemu ETS1 i skutecznego wspierania redukcji emisji. <\/span><\/p>\n Chocia\u017c rezerwa stabilno\u015bci rynku (MSR) funkcjonuje w ramach ETS1, jest ona ca\u0142kowicie odr\u0119bnym mechanizmem od rezerwy w systemie ETS2, okre\u015blanej jako MSR2. Po uruchomieniu ETS2 w 2027 roku MSR2 wprowadzi na rynek 600 milion\u00f3w uprawnie\u0144. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce s\u0105 to dodatkowe uprawnienia, wykraczaj\u0105ce poza podstawowy limit emisji ETS2 wynosz\u0105cy 1 036 288 784 uprawnienia. Oznacza to, \u017ce im wi\u0119cej jednostek zostanie wprowadzonych z MSR2, tym wi\u0119ksze b\u0119dzie przekroczenie bud\u017cetu emisji dwutlenku w\u0119gla dla sektor\u00f3w obj\u0119tych systemem ETS2. Zgodnie z przepisami, uprawnienia zgromadzone w ramach MSR2 s\u0105 wa\u017cne do ko\u0144ca 2030 roku, po czym zostan\u0105 automatycznie usuni\u0119te \u2013 proces ten okre\u015bla si\u0119 mianem \u201eklauzuli wyga\u015bni\u0119cia\u201d. Rozwi\u0105zanie to stanowi istotny krok w zapobieganiu nadmiernej poda\u017cy uprawnie\u0144 w przysz\u0142o\u015bci, szczeg\u00f3lnie w scenariuszach wysokich emisji. <\/span>.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n MSR MSR2 dzia\u0142a dynamicznie, reaguj\u0105c na zmiany w r\u00f3wnowadze poda\u017cy uprawnie\u0144 na rynku. Dok\u0142adniej: <\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n [\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=”Obowi\u0105zki podmiot\u00f3w podlegaj\u0105cych regulacji ” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” body_font=”Sofia Sans||||||||” global_colors_info=”{}” toggle_level=”h1″ toggle_font=”|700|||||||” open=”off”]<\/p>\n Podobnie jak w systemie ETS1, podmioty obj\u0119te regulacjami w ramach ETS2 musz\u0105 przestrzega\u0107 rocznego cyklu zgodno\u015bci. Od 1 stycznia 2025 roku wszystkie zobowi\u0105zane podmioty musz\u0105 posiada\u0107 pozwolenie na emisj\u0119 gaz\u00f3w cieplarnianych oraz zatwierdzony plan monitorowania, kt\u00f3ry okre\u015bla spos\u00f3b monitorowania i raportowania emisji w uj\u0119ciu rocznym. <\/span><\/p>\n Wnioski o pozwolenie musz\u0105 zawiera\u0107 informacje dotycz\u0105ce charakteru prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci, rodzaj\u00f3w paliw wprowadzanych do obrotu, ich ko\u0144cowego przeznaczenia oraz plan monitorowania opisuj\u0105cy spos\u00f3b \u015bledzenia i raportowania emisji. Co roku, do 30 kwietnia, podmioty regulowane zobowi\u0105zane s\u0105 przed\u0142o\u017cy\u0107 raport z emisji za rok poprzedni. Od 2026 roku dane te b\u0119d\u0105 weryfikowane przez akredytowanego weryfikatora. <\/span>Wym\u00f3g ten zosta\u0142 wprowadzony rozporz\u0105dzeniu w sprawie akredytacji i weryfikacji (AVR),<\/span><\/a> przyj\u0119tym w czerwcu 2025 r.. Rozporz\u0105dzenie AVR okre\u015bla standardy i procedury akredytacji weryfikator\u00f3w, zakres ich dzia\u0142a\u0144 oraz minimalne wymagania kompetencyjne dla jednostek weryfikuj\u0105cych. Rol\u0105 weryfikatora jest zapewnienie, \u017ce dane dotycz\u0105ce emisji s\u0105 wiarygodne, dok\u0142adne i zgodne z obowi\u0105zuj\u0105cym planem monitorowania oraz przepisami prawa. <\/span> Od 2028 roku wraz ze zg\u0142oszeniem rocznych, zweryfikowanych danych o emisjach, podmioty b\u0119d\u0105 zobowi\u0105zane do przekazania r\u00f3wnowa\u017cnej liczby uprawnie\u0144 do emisji do dnia 31 maja danego roku. <\/p>\n Zasady dotycz\u0105ce cyklu zgodno\u015bci w systemie ETS zosta\u0142y okre\u015blone w dw\u00f3ch kluczowych rozporz\u0105dzeniach:<\/span><\/p>\n 1. <\/span>Rozporz\u0105dzenie w sprawie monitorowania i raportowania (MRR)<\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n
<\/span><\/p>\n
<\/span><\/p>\n
mniejsza si\u0119 z roku na rok zgodnie z planem redukcji emisji. Oznacza to, \u017ce dopuszczalny poziom zanieczyszcze\u0144 na rynku systematycznie maleje o okre\u015blon\u0105 warto\u015b\u0107. Uprawnieniami EUA mo\u017cna handlowa\u0107 na otwartym rynku, wykorzystuj\u0105c je do spe\u0142nienia wymog\u00f3w w danym roku lub zachowuj\u0105c na przysz\u0142o\u015b\u0107, aby zapewni\u0107 zgodno\u015b\u0107 w latach kolejnych. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami do 2030 roku przewidziana jest 42-procentowa redukcja emisji w sektorach budynk\u00f3w i transportu drogowego wzgl\u0119dem poziom\u00f3w z 2005 roku, natomiast liczba nowych uprawnie\u0144 EUA wprowadzanych na rynek ma spa\u015b\u0107 do zera do 2044 roku. <\/span><\/p>\n\n
\n